تبلیغات
نخستین دایره المعارف مجازی شهر تبریز

 

اظهار لطف دوستان

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بروز رسانی :



در این وب سایت
در كـل اینــــترنت


لینک های طبقه بندی شده

فرهنگ و ادبی بهداشت و سلامت خدمات الکترونیکی تربیت بدنی و ورزش
امکانات آنلاین علمی و آموزشی نهادها و سازمان ها گردشگری و توریسم
تلفن همراه کتابخانه رایگان وب سایت اشخاص قرآن کریم و معارف
دانلودسرا کودک و نوجوان اطلاع رسانی و خبر فروشگاه های مجازی
«فقط با گذشته می توان آینده را ساخت. یک سرزمین بدون میراث گذشتگان، زمینی غیرقابل سکونت است!»  
عبارت بالا، نظر یک محقق فرانسوی در خصوص تاریخ است.
 

تاریخی که هر ملت و قوم و نژادی تلاش می کند تا با تاباندن نور حقیقت بر زوایای تاریک گذشته خویش، راهی روشن به سوی آینده باز کرده و در جهت رستگاری و رشد و تعالی بپیماید.
تاریخ سرزمین ما ایران و به طور اعم و دیار آذربایجان نیز، مملو از حوادث و رویدادهایی است که مسیر حیات آنها را تغییر داده است. اما در میان همه حوادث تاریخی، دو حادثه بزرگ بیش از سایر رویدادهای تاریخی یکصد سال اخیر، در سرنوشت ما تاثیر داشته است. نهضت و یا به تعبیری انقلاب مشروطیت (1285) و انقلاب اسلامی ایران(1357).
و در این میان نقش تبریز در تحولات سیاسی - اجتماعی یکصد سال اخیر در جریان نهضت مشروطیت، نقشی تعیین کننده است.
هر چند حرکت مشروطیت با تظلم و عدالت خواهی مردم و علمای تهران شروع شده و در نهایت منجر به صدور فرمان مشروطیت گردید اما زودباوری و ساده انگاری مردم سبب شد تا این نهضت نیمه جان به دست استبداد محمد علی شاهی در نطفه خفه شود. اما تنها این مردم تبریز بودند که دوراندیشی و آینده نگری، از میان خاکستر نهضت خاموش شده ، ققنوس آزادی را بار دیگر در آسمان ایران پرواز دادند. از همین روست که  به باور همه ی مورخان و محققان، سکه ی مشروطیت به نام مردم تبریز ضرب شده است!
اما آنچه در جریان نهضت مشروطیت ، اغلب مورد غفلت و فراموشی قرار می گیرد، پدید آمدن حرکت ها، نهادها و تلاشهایی است که درست در سالهای اولیه ی پیروزی انقلاب مشروطیت در سرزمین آذربایجان شکل گرفت و سبب شد تا نام تبریز به عنوان شهر اولین ها از نظر بسیاری از مؤلفه های اجتماعی و اقتصادی و سیاسی ثبت شود.
تشکیل نهادی منضبط و سری به نام «مرکز غیبی تبریز» تحت رهبری علی مسیو که به منظور خنثی سازی حرکات جاسوسی و ضد انقلابی استبداد قاجار فعالیت می کرد، تشکیل نهادی قانونمند برای آموزش نظامی مجاهدان، پایه گذاری نهادهایی چون: بلدیه (شهرداری)، نظمیه (پلیس)، عدلیه(دادگستری)، و نهادهایی از این دست، دستاورد انقلاب بزرگ مردم تبریز در این مقطع تاریخی است. اما مهمترین و تاثیرگذارترین دستاورد این نهضت، تشکیل «انجمن ایالتی آذربایجان» است که سنگ بنای ایجاد جامعه مدنی در خطه ی قهرمان پرور آذربایجان به شمار می آید.
انتشار نشریه انجمن، و توجه به اطلاع رسانی و مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی جامعه، سامان دهی به وضعیت  اقتصادی و معیشتی مردم، تثبیت نرخ گوشت و نان، مبارزه با محتکرین و مصادره غلات آنها و توزیع آن در بین مردم، اصلاح اوزان و مقیاس ها، لغو رسوم اجحاف آمیز، رسیدگی عادلانه به تظلّمات مردم، زمینه سازی برای مشارکت مردم آذربایجان در سرنوشت سیاسی - اجتماعی خود، مهمترین عملکرد انجمن ایالتی تبریز در آن مقطع تاریخی بود. که سردار تاریخ نگار آذربایجان زنده یاد «صمد سرداری نیا» در بسیاری از آثار مکتوب خویش بارها به آنها تاکید داشته است.
اما مقصود از بیان مجدد این همه موفقیت ها و نوآوری ها آن در هم در این ستون کوتاه چیست؟ قطعاً نوستالژی مشروطیت برای مردم تبریز، سرشار از غرور و مباهات است و عظمت رویدادهای آن در این مجال اندک قابل شرح و بسط نیست. اما آنچه منظور نظر است یادآوری این نکته است که در آستانه ی یکصد و ششمین سالگرد امضای فرمان مشروطیت و تحولات تاریخ ساز بعد از آن که به دست مردم تبریز رقم خورد، باید بار دیگر آرمانها و اهداف آن انقلاب و ایثار و از جان گذشتگی مجاهدان بازگو شود تا روح آرمانخواه مردم تبریز برای رشد و تعالی، میل آنها به ترقی و معنویت خواهی، برای نسل های جدید باز تعریف شود تا مبادا گذشت ایام گرد فراموشی بر روح و نفس واقعی آن نهضت بنشاند. شناخت جایگاه واقعی تبریز، و نقش مردمان آن در بیداری سایر ملل باید مهمترین هدف محققان و مسئولان باشد. در سرزمینی که مقاومت جانانه و اندیشمندانه مردمان آن، در بسیاری از مجلات و نشریات جهان به تفصیل، تعریف و تبیین می شده (نقل از حاج سیاح- مورخ) و حتی سبب بیداری سایر ملل تحت ستم شده و به صورت الگویی برای آنها درآمده، سرزمینی که نام و عکس سردارش (ستارخان) زینت بخش صفحه اول بسیاری از مجلات خارجی چهار سوی جهان در آن دوران بود، همواره باید شأن و منزلتش در میان همه ی اتفاقات سیاسی روز و مشکلات و تصمیم گیری های اقتصادی حفظ  و صیانت شود.
و نکته آخر اینکه برازنده ی آذربایجان نیست که برنامه ی گرامیداشت و برگزاری همایش و کنگره ای در آن و همزمان با سالگرد مشروطیت از آن دریغ شود .
آیا رواست که در یکصد و ششمین سالگرد آن قیام تاریخ ساز در سکوت رسانه ای و عدم برگزاری همایش و یا کنگره ای راهگشا و کارشناسانه سپری شود ؟!

به کوشش : محمدامین خوش نیت

[ سه شنبه 7 آذر 1391 ] [ 08:02 ب.ظ ]
آخرین مطالب