تبلیغات

 

آداب ازدواج
بدون تردید فرهنگ میراث هزاران سال تلاش فكری، هنری، اجتماعی و اقتصادی انسانهاست كه تجربه های تلخ و شیرینی را به همراه دارد. در طول تاریخ نیز هر نسل یافته ها و اندوخته ها و تجربیات خود را با شیوه های مختلف به نسلهای بعدی منتقل می نماید. فرهنگ چگونه زیستی را به نسلها می آموزد اندیشه ها و رفتارها را جهت روابط میان طبقات جوامع بشری را تنظیم می كند. در این میان بخش عظیمی از این فرهنگ به فرهنگ عامه و باورهای اجتماعی اختصاص دارد كه به صورت پشتوانه ای در زندگی انسان است و باعث همبستگی بین اقوام مختلف می گردد.
بسیاری از آداب و رسوم و باورهای مردم ریشه در تاریخ و تمدن ایران باستان دارد ولی با ورود اسلام پاره ای از این آداب از میان رفت و پار ه ای دیگر که مغایرتی با مفاهیم و ارزش های اسلامی نداشت، باقی ماند. در این میان، بخش قابل توجهی از مولفه های مورد نظر در شمار باورها و اعتقادات عامیانه مردم است. این عقاید از سویی نشان دهندة قدمت فرهنگی یك جامعه و از سوی دیگر گواهی بر وابستگی عمیق مردم به این باورهاست .

خواستگاری
در مراسم خواستگاری، اول زن ها به خواستگاری می روند. در بین خواستگاران، مادر پسر، مادربزرگ، عمه و خاله او نیز باید حضور داشته باشند . معمولاً كسانی به خواستگاری می روند كه گیس سفید و افراد مسن باشند و تعداد خواستگاران در مرحله اول از سه یا چهار نفر فراتر نمی رود.
از خانوادة دختر نیز سه یا چهار مرتبه دعوت می شود. خانوادة دختر سعی می كنند از خواستگاران به خوبی و به نحو احسن پذیرایی كنند. دختری كه مورد خواستگاری قرار گرفته است، بیش از همه به مهمانان خدمت می كند و آوردن چایی و شیرینی و... برعهده اوست.
در این مراسم ، خانواده پسر هر كدام سعی می كنند به هر بهانه دختر را ببوسند تا در فرصت های مناسب پیش آمده سروروی دختر و موها و دست و پای او را ورانداز كنند. پس از صرف چای نیز موضوع مطرح می شود و پس از اعلام موافقت خانوادة دختر، قرارها را می گذارند تا مردان دو خانواده با هم دیدار و تبادل نظر كنند. روز موعود، مردان كه اغلب از بزرگان و ریش سفیدان خانواده پسر از جمله پدربزرگ، عموها و دایی ها هستند، قبل از رفتن به خانة دختر حرفهای خود را یكی می كنند و بعد عازم خانة دختر می شوند. در منزل دختر زمانی كه زمینه فراهم شد، یكی از بزرگان سر صحبت را باز می كند. بعد مطالب لازم رد و بدل می شود و در نهایت، موضوع مهریه و زمان عقد مطرح می گردد. در پایان مراسم نیز نباتی را كه خانواده داماد همراه خود برده اند، از سوی بزرگ خانواده شكسته می شود و هر نفر تكه ای از آن را می خورد.
اگر قرار باشد مراسم عروسی به زودی انجام شود برای نامزد كردن دختر چند روز از خانة پسر انگشتری، طاقه شال، شیرینی و میوه به خانة دختر می آورند و با این كار مراسم نامزدی رسمیت می یابد.

مراسم عقد
روز عقد، زن ها در یك اتاق و مردها در اتاق دیگر جمع می شوند و یك نفر روحانی پس از اینكه از سوی دختر و پسر وكالت گرفت، صیغة عقد را جاری می سازد.
بنا به قاعدة معمول، دختر تا مرتبه سوم بله نمی گوید، و اگر دختر خجالتی باشد، در مرتبه سوم زن ها او را نیشگون می گیرند تا اینكه "بله" بگوید .
بعد از بله گویان، اشیاء و هدایایی را كه از خانة پسر به مجلس عقد آورده اند، به خانوادة دختر تحویل می دهند و بعد از امضای عقدنامه، جشن آغاز می شود و حاضران با كف زدن و فرستادن صلوات به شادی و شادمانی می پردازند. خانمها دایره می زنند و با خواندن ترانه "مبارک باد" ، جشن و سرور و شادی به اوج خود می رسد. در منطقه آذربایجان به این مراسم "انگشتر انداختن" می گویند كه مادر پسر، انگشتری را به انگشت عروس خانم می اندازد.

هدایای دوران نامزدی
اگر فاصله بین عروسی و نامزدی زیاد باشد و در این مدت مصادف با روز عیدی شود، از جمله عید قربان، غدیر، فطر، نیمه شعبان و...، به مناسبت آن عید هدایایی از سوی خانواده پسر به خانة دختر فرستاده می شود. در ضمن نوبرانه، یعنی انواعی از میوه های فصل را هم می فرستند. در شب یلدا و شب چهارشنبه سوری نیز این رسم معمول است. در شب یلدا كه شب چله می گویند، خانوادة پسر هندوانه، آجیل، شیرینی، طاقه پارچه و میوه به خانة دختر می فرستند و در چهارشنبه سوری كه مصادف با آخرین چهارشنبه سال است، پارچه و شیرینی و میوه هدیه می دهند.
در عید قربان نیز به خانة دختر یک گوسفند برای قربانی کردن به همراه هدایایی برای عروس می فرستند و به ویژه اگر از خانوادة پسر كسی به سفر حج یا به عتبات عالیات مشرف شود، سوغاتی مخصوص برای عروس و خانوادة او می آورند.

بردن جهیزیه
قبل از بردن عروس به خانة داماد، اطاق عروس تزئین می شود و آماده می گردد . برای تهیه جهیزیه تمام فامیل دختر همیاری می كنند و تهیه هر یك از اجناس موردنیاز از جمله یخچال، اجاق گاز، فرش، ماشین لباسشویی، تلویزیون، مبل و صندلی و... را هر یك از اقوام به عهده می گیرند و می خرند. (که این سنت در حال از بین رفتن است)
زمانی كه وسایل و جهیزیه خریداری و آماده شد، اگر مسیر منزل عروس و داماد نزدیك باشد، وسایل را جوانان فامیل به خانه عروس می برند و این مراسم بسیار دیدنی است؛ چرا كه هر یك ازجوانان كه یكی از وسایل را به دست می گیرد و به منزل داماد می برد، در بین راه با آوازی مخصوص این مراسم را اعلام می كند و اگر مسیر طولانی باشد، وسایل با وانت بار به منزل داماد حمل می شود. وقتی وسایل را به منزل پسر بردند، از سوی خانوادة داماد به جوانان خلعت می دهند. در بعضی از مناطق آذربایجان یكی از افراد خانوادة دختر یك وسیله از منزل داماد یا گلدانی گل برمی دارد و با خود می برد. پس از بردن وسایل و جهیزیه، مراسم بردن عروس برگزار می شود.

بردن عروس
روزی كه قرار است عروس را به خانة داماد ببرند، مهمانی مفصلی در خانة عروس برگزار می شود و شیرینی آن روز را خانوادة داماد تهیه می كند و می فرستد. شب هنگام داماد به اتفاق عده ای برای بردن عروس خانم به منزل دختر می روند و با اتومبیلی كه با گل تزئین كرده اند و در مناطق روستایی با اسب و شتر تزئین شده و همراه با آینه و شمعدان، عروس خانم را سوار ماشین می كنند و به سمت منزل داماد می روند. در این میان برادر کوچک یا برادرزاده داماد یا یكی از پسربچه های خانواده داماد ، شالی را به كمر عروس می بندد و هدیه ای هم از خانوادة عروس دریافت می كند. همراه عروس مشاطه نیز هست. كار مشاطه مواظبت و توضیح دادن لحظه به لحظه اقدامات برای عروس است. عروس به منزل داماد برده می شود و شب زفاف برگزار می گردد.
از فامیل دختر نیز چند نفر در منزل داماد می مانند تا خبر خوش همبستری را به خانواده ببرند و از سلامت عروس خاطر جمع باشند. به آنها در اصطلاح ینگه می گویند. در این شب عده ای عاشیق دعوت می كنند و تا پاسی از شب به شادی و نشاط بپردازند.